Thứ Ba, ngày 30 tháng 4 năm 2013

5. Thắng lợi của lý tưởng “chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI” ở Vê-nê-xu-ê-la

16:58' 22/4/2013
TCCSĐT - Ngày 14-4 vừa qua, Hội đồng bầu cử quốc gia Vê-nê-xu-ê-la chính thức thông báo, quyền Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô (Nicolas Maduro) giành thắng lợi trước ứng cử viên đối lập Ên-ri-kê Ca-pri-lết (Henrique Capriles). Với thắng lợi này, tân Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô sẽ tiếp tục thực hiện đường lối xây dựng “chủ nhĩa xã hội thế kỷ XXI” ở Vê-nê-xu-ê-la.


Hội đồng bầu cử quốc gia Vê-nê-xu-ê-la cho biết, theo kết quả kiểm 99% tổng số phiếu bầu, quyền Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô giành được 50,7 % số phiếu bầu, so với 49,1% số phiếu của ứng cử viên đối lập Ên-ri-kê Ca-pri-lết. Theo Hiến pháp Vê-nê-xu-ê-la, ứng cử viên nào giành được nhiều phiếu bầu nhất sẽ thắng cử ngay trong vòng đầu và tổng thống đắc cử sẽ có nhiệm kỳ 6 năm. Đây là kết quả "không thể đảo ngược" và với thắng lợi này, ông Ni-cô-lát Ma-đu-rô sẽ trở thành Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la nhiệm 2013-2019.

Tiến trình bỏ phiếu ở Vê-nê-xu-ê-la được xem là công bằng và vô tư. Các quan sát viên của mỗi đảng có mặt tại phòng phiếu để bảo đảm không có gian lận, còn các cử tri trước khi bỏ phiếu phải trình giấy tờ chứng minh chính thức, không phải là bản sao hay giấy tờ nào khác. Có hơn 80% trong số gần 19 triệu cử tri Vê-nê-xu-ê-la đã tham gia bầu cử.

Vài nét về hai ứng cử viên

Ứng cử viên Ni-cô-lát Ma-đu-rô, sinh năm 1962, thành viên Đảng xã hội thống nhất, người kế thừa cố Tổng thống U-gô Cha-vết (Hugo Chavez) là một nhà lãnh đạo nghiệp đoàn, xuất thân là công nhân lái tàu điện ngầm ở thủ đô Ca-ra-cát (Caracas).

Ông Ni-cô-lát Ma-đu-rô từng được bầu vào Quốc hội Vê-nê-xu-ê-la năm 2000, tái đắc cử năm 2005, và được bầu làm Chủ tịch Quốc hội. Từ năm 2006 đến năm 2012, ông giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao và được Tổng thống U-gô Cha-vết bổ nhiệm làm Phó Tổng thống hồi tháng 10-2012. Với tư cách là người phụ trách ngoại giao của Vê-nê-xu-ê-la, ông N. Ma-đu-rô đã thay mặt Tổng thống U-gô Cha-vết tham dự nhiều sự kiện quốc tế, nổi bật là Hội nghị các nước Mỹ La-tinh tại Cô-lôm-bi-a hồi tháng 4-2012 trong thời gian ông U. Cha-vết đang trải qua các đợt điều trị bệnh ung thư ở Cu-ba.

 
 Ông Ni-cô-lát Ma-đu-rô đắc cử trong cuộc bầu cử Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la ngày 14-4-2013.

Tháng 12-2012, ông N. Ma-đu-rô được công nhận là người kế nhiệm Tổng thống U-gô Cha-vết lúc đó đã sang Cu-ba điều trị bệnh. Kể từ đó đến cuộc bầu cử ngày 14-4-2013, ông N. Ma-đu-rô đảm nhiệm vai trò lãnh đạo đất nước và giữ chức quyền Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la sau khi Tổng thống U-gô Cha-vết qua đời đầu tháng 3-2013. Là người được Tổng thống U-gô Cha-vết đích thân lựa chọn, ông N. Ma-đu-rô có lợi thế hơn ứng cử viên tổng thống khác trong cuộc bầu cử Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la ngày 14-4-2013.

Trong khi đó, ứng cử viên Ên-ri-kê Ca-pri-lết, sinh năm 1972, là người của Liên minh dân chủ thống nhất. Ông từng giữ chức Thống đốc bang Mi-ran-đa (Miranda) từ năm 2008 đến năm 2012. Năm 2012, ông từ chức thống đốc bang để ra tranh cử với Tổng thống U-gô Cha-vết trong cuộc bầu cử vào tháng 10-2012 nhưng thất bại. Trước đó, ông Ên-ri-kê Ca-pri-lết từng là Phó Chủ tịch trẻ nhất của Quốc hội Vê-nê-xu-ê-la đã bị giải thể và từng giữ chức Chủ tịch Quốc hội trong hai năm 1999 - 2000. Ông cũng từng là thị trưởng thành phố Ba-ru-ta qua 2 nhiệm kỳ (2000-2008). Ứng viên Ên-ri-kê Ca-pri-lết cũng là người sáng lập và lãnh đạo Đảng quyền tối cao của pháp luật.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống 2012, ông Ên-ri-kê Ca-pri-lết đã cam kết tiến hành thực thi một số thay đổi quan trọng trong đường lối đối ngoại của Vê-nê-xu-ê-la như sẽ hủy bỏ các hợp đồng mua vũ khí với Nga và xa lánh I-ran, Bê-la-rút (Belarus). Ông Ên-ri-kê Ca-pri-lết cũng cam kết sẽ đẩy mạnh quá trình tư nhân hóa ở Vê-nê-xu-ê-la, dành nhiều cơ hội cho cho tầng lớp trung và thượng lưu; cam kết đưa tỷ lệ lạm phát xuống mức 1 con số; tăng sản lượng khai thác dầu lên tới 6 triệu thùng/ngày; thúc đẩy sản xuất nông nghiệp. Cùng với đó, ông Ên-ri-kê Ca-pri-lết còn cam kết sẽ tạo ra 100.000 việc làm mỗi năm.

Trong cuộc bầu cử tổng thống Vê-nê-xu-ê-la vào tháng 10-2012, mặc dù được các thế lực bên ngoài ủng hộ và tạo điều kiện nhưng ông Ên-ri-kê Ca-pri-lết vẫn thất bại trước ứng cử viên là đương kim Tổng thống U-gô Cha-vết với tỷ lệ phiếu bầu 44,31% trên 55,07%.

Trong chiến dịch tranh cử trước ngày bầu cử 14-4-2013, các lực lượng đối lập ở quốc gia này được một số phương tiện thông tin đại chúng ở phương Tây tiến hành chiến dịch thông tin trên quy mô lớn đưa tin thất thiệt về “những thất bại trong tiến trình cải cách ở Vê-nê-xu-ê-la” hoặc về “sự kết thúc của nhà lãnh đạo chuyên chế”. Ngoài ra, một số phương tiện thông tin đại chúng ở phương Tây liên tục đưa tin và bài nhằm làm lu mờ ảnh hưởng của cố Tổng thống U-gô Cha-vết và hạ thấp uy tín của người kế nhiệm ông - quyền Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô.

Tương lai nào cho Vê-nê-xu-ê-la ?

Ra đi ở tuổi 58, cố Tổng thống U-gô Cha-vết để lại một đất nước Vê-nê-xu-ê-la vừa đứng trước hy vọng về một tương lai sáng sủa, vừa xen lẫn những khó khăn kinh tế và tình trạng phân cực chính trị ở trong nước. Kết quả sít sao của 2 ứng cử viên Ni-cô-lát Ma-đu-rô (50,7 % số phiếu ủng hộ) và Ên-ri-kê Ca-pri-lết (49,1% số phiếu ủng hộ) phần nào chứng tỏ sự phân cực này.

Một số nhà quan sát nhận định, Vê-nê-xu-ê-la sẽ phải đối mặt với thời kỳ đầy thách thức vì thủ lĩnh các phong trào đối lập được một số thế lực bên ngoài ủng hộ, có thể tận dụng thời kỳ khó khăn này để kêu gọi người dân nước này đoạn tuyệt với các di sản của cố Tổng thống U-gô Cha-vết. Ngay cả các chuyên gia kinh tế trong Chính phủ Vê-nê-xu-ê-la cũng tỏ ra lo ngại trước nhiệm vụ khó khăn là duy trì sự ổn định kinh tế trong nước trước các thách thức lạm phát, lương thực thiết hụt, kết cấu hạ tầng xuống cấp sẽ tác động lớn tới đời sống của người dân.

Sau khi giành thắng lợi trong cuộc bầu cử ngày 14-4-2013, ông N. Ma-đu-rô không chỉ được thừa hưởng một nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong thập niên qua nhờ giá dầu tăng nhưng cũng sẽ phải đối mặt với không ít thách thức. Việc phá giá 32% đồng tiền Bô-li-va (Bolivar) mới đây đã tạo ra dư chấn trong nền kinh tế. Biện pháp này tuy giúp giảm thâm hụt ngân sách nhưng cũng tạo ra áp lực về giá cả trong một đất nước có tỷ lệ lạm phát là 20%. Việc phá giá đồng Bô-li-va cũng chưa mang lại nhiều lợi ích trong việc ngăn chặn tình trạng thiếu hụt những mặt hàng thực phẩm thiết yếu.

Tuy nhiên, trong bất kỳ trường hợp nào, tầm ảnh hưởng của cố Tổng thống U-gô Cha-vết sẽ định hình nền chính trị và xã hội Vê-nê-xu-ê-la trong nhiều năm. Đây là một lợi thế quan trọng của tân Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô.

Là người được chính Tổng thống U-gô Cha-vết “chọn mặt gửi vàng”, trong chiến dịch tranh cử vừa qua, ông N. Ma-đu-rô gương cao khẩu hiệu “U-gô Cha-vết chỉ đường, Ni-cô-lát Ma-đu-rô cầm lái”. Đây là thông điệp gửi tới các cử tri Vê-nê-xu-ê-la rằng một khi họ bỏ phiếu cho ông cũng chính là bỏ phiếu ủng hộ đường lối và chính sách cải cách của cố Tổng thống U-gô Cha-vết.

Ông Ni-cô-lát Ma-đu-rô cam kết tiếp tục sứ mệnh cách mạng cao cả của cố Tổng thống U-gô Cha-vết, giải quyết tình trạng lạm phát cao, thiếu lương thực cũng như tỷ lệ tội phạm cao ở Vê-nê-xu-ê-la .

Trong chiến dịch tranh cử, quyền Tổng thống Ni-cô-lát Ma-đu-rô tuyên bố sẽ tiếp tục các chính sách xã hội tốt đẹp được tài trợ bằng thu nhập từ khai thác và xuất khẩu dầu mỏ, sẽ giảm tỷ lệ nghèo từ 50% xuống còn 29% thông qua các chương trình y tế, giáo dục và bảo đảm thực phẩm cho người dân. Tân Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la sẽ phải chỉ đạo Ủy ban Chính phủ điều tra nguyên nhân gây nên căn bệnh chết người ở cố Tổng thống U-gô Cha-vết. Theo ông N. Ma-đu-rô, “các thế lực đen tối” đã đầu độc nguyên thủ Vê-nê-xu-ê-la và nhiều nước Mỹ La-tinh, trong đó có cố Tổng thống U-gô Cha-vết khi ông bị nhiễm một loại bệnh ung thư kỳ lạ, chưa từng gặp trong lịch sử y học thế giới.

Sắp tới đây, trong điều kiện mới, tân Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la Ni-cô-lát Ma-đu-rô sẽ phải điều chỉnh chính sách đối nội và đối ngoại nhưng sẽ vẫn theo hướng tiếp tục phát triển đất nước theo đường lối xây dựng “chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI” và phát huy vai trò cũng như vị thế của Vê-nê-xu-ê-la như ngọn cờ của phong trào cánh tả ở Mỹ La-tinh./.
Thùy Dương
“Tư tưởng chính trị của cựu Tổng thống U-gô Cha-vết và đánh giá tương lai của cuộc cách mạng Bô-li-va-ri-a-na”
22:2' 27/4/2013
TCCSĐT – “Tư tưởng chính trị của cựu Tổng thống U-gô Cha-vết và đánh giá tương lai của cuộc cách mạng Bô-li-va-ri-a-na” là chủ đề cuộc Tọa đàm do Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Đại sứ quán nước Cộng hòa Bô-li-va-ri-a-na Vê-nê-xu-ê-la tại Việt Nam tổ chức sáng ngày 26-4-2013, tại Hà Nội.


Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Bô-li-va-ri-a-na Vê-nê-xu-ê-la tại Việt Nam, ông Gioóc-giơ Rô-đôn U-xa-tê-gi (Jorge Rondon Uzcategui); GS. TS Vũ Văn Hiền, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Vê-nê-xu-ê-la; PGS. TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Giám đốc Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh tham dự Tọa đàm.
Ngày 11-6-2012, nhân dịp kêu gọi bầu cử tổng thống, cố Tổng thống U-gô Cha-vết đã giới thiệu kế hoạch xã hội lần thứ hai 2013 - 2019, trong đó vạch ra 5 mục tiêu để xác định hiện tại và tương lai của đất nước Vê-nê-xu-ê-la là một đất nước tự do có chủ quyền. Đó là:

“- Bảo vệ, mở rộng và củng cố điều quý giá nhất mà chúng ta đã chinh phục cách đây 200 năm: nền độc lập quốc gia;

- Tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI Bô-li-vi-a ở Vê-nê-xu-ê-la như một mô hình thay thế cho hình thức phá hoại và thù địch của chủ nghĩa tư bản; nhằm bảo đảm “hạnh phúc lớn nhất, an ninh xã hội và ổn định chính trị” cho người dân;

- Đưa Vê-nê-xu-ê-la trở thành một đất nước giàu mạnh về kinh tế, xã hội, chính trị ở Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê để bảo đảm việc hình thành một khu vực hòa bình ở châu Mỹ;

- Đóng góp vào sự phát triển của khu vực, của một thế giới đa cực và đa phương, bảo đảm sự cân bằng của thế giới và hòa bình của hành tinh;

- Bảo tồn sự sống của nhân loại trên hành tinh".
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS. TS Nguyễn Tất Giáp, Phó Giám đốc Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, Việt Nam và Vê-nê-xu-ê-la dù xa nhau nửa vòng trái đất, nhưng hai dân tộc, nhân dân hai nước, lãnh đạo của hai nước, từ rất sớm, đã thiết lập được mối quan hệ hữu nghị hết sức tốt đẹp. Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, nhân dân Việt Nam đã nhận được sự đoàn kết, ủng hộ, chia sẻ hết sức quý báu của nhân dân Vê-nê-xu-ê-la. Điều đó tạo ra sự cổ vũ lớn lao đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam trước đây và trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước ngày nay. Đặc biệt, hiện nay sự hợp tác phát triển giữa hai nước ngày càng toàn diện trên nhiều lĩnh vực: chính trị, kinh tế, thương mại, văn hóa, khoa học, giáo dục,…Nhân dân Việt Nam với tình cảm đặc biệt trân trọng mối quan hệ giữa hai nước luôn luôn dõi theo, ủng hộ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước của Vê-nê-xu-ê-la.

“Mô hình chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI” mà nhân dân Vê-nê-xu-ê-la cùng các nước Bô-li-vi-a, Ê-cu-a-đo, Ni-ca-ra-goa và một số nước Mỹ La-tinh đang xây dựng đã đạt được những thành tựu quan trọng bước đầu, như chính trị ổn định, kinh tế tăng trưởng, đời sống nhân dân được cải thiện, đối ngoại được mở rộng, an ninh được củng cố, vị thế của Vê-nê-xu-ê-la và nhiều nước trong khu vực được củng cố và nâng cao trên trường quốc tế. Để đạt được những thành tựu trên không thể không nhắc đến tư tưởng chính trị và công lao của cựu Tổng thống U-gô Cha-vết.

Tại buổi Tọa đàm, các học giả Việt Nam và Vê-nê-xu-ê-la đã trao đổi những kết quả nghiên cứu, những suy nghĩ, cảm tưởng về mô hình “chủ nghĩa xã hội ở thế kỷ XXI ở Mỹ La-tinh hiện nay”; những nội dung đặc sắc trong tư tưởng của cố Tổng thống U-gô Cha-vết…; về cuộc cách mạng Bô-li-va-ri-a-na, cùng những nhận thức về hướng đi, giải pháp và tương lai cho việc tiến tới xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn - xã hội chủ nghĩa: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; nâng cao tính độc lập của khu vực, tạo tiền đề để các nước trong khu vực có thể hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau, thúc đẩy hợp tác kinh tế, chính trị, quân sự và văn hóa khu vực và tiểu khu vực cùng phát triển, củng cố niềm tin vào lý tưởng cộng sản chủ nghĩa.

Trong tham luận “Tư tưởng chính trị của Tổng tư lệnh U-gô Cha-vết Phri-át: nguồn gốc và giá trị”, Đại sứ Vê-nê-xu-ê-la tại Việt Nam Gioóc-giơ Rô-đôn U-xa-tê-gi đã cung cấp đầy đủ hơn, cập nhật hơn về bối cảnh thế giới và trong nước đã góp phần hình thành nên những tư tưởng chính trị của U-gô Cha-vết, về cuộc cách mạng Bô-li-va-ri-a-na, về chủ nghĩa xã hội thế kỷ XXI ở Vê-nê-xu-ê-la,…Đại sứ R. U-xa-tê-gi khẳng định: “Chắc chắn rằng, những ý tưởng chính trị của Tổng thống U-gô Cha-vết đã vượt ra khỏi phạm vi của Vê-nê-xu-ê-la và ngày càng trở nên hiệu quả.

Những ý tưởng này đã đánh thức các dân tộc Mỹ La-tinh, dẫn đến sự xuất hiện của các chính phủ quốc gia và các xu hướng cách mạng, sự hình thành các mô hình mới về hội nhập khu vực vì lợi ích của các dân tộc Mỹ La-tinh và việc mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác với tất cả các dân tộc trên thế giới. Đến nay, ý tưởng của ông đã trở nên mạnh mẽ, ngăn chặn chủ nghĩa đế quốc bá quyền thiết lập trật tự thế giới mới, một trật tự MỚI nhưng CŨ, bởi nó vẫn giữ nguyên bản chất: sự bóc lột giữa người với người, chủ nghĩa thực dân và tàn phá thiên nhiên”./.
Tính từ năm 1977 đến nay, lãnh tụ U-gô Cha-vết đã có 36 năm hoạt động cách mạng, trong đó có 15 năm làm tổng thống, tạo ra một trang sử mới cho đất nước Vê-nê-xu-ê-la. Di sản của ông đã để lại gồm: cuộc cách mạng Bô-li-va-ri-a-na đã có được 15 năm chiến đấu sáng tạo và chiến thắng vẻ vang; một chính quyền cách mạng của nhân dân đã được xây dựng và củng cố tổ chức bộ máy, thể chế quản lý và đội ngũ cán bộ; sự hiểu biết và ủng hộ rộng rãi của bạn bè quốc tế. Và trên hết, đó là một nền tảng tư tưởng chính trị đúng đắn, phù hợp mang tên U-gô Cha-vết. 

Thanh Thúy